18 mai 2006
Repertòri d'Ivon
REPERTÒRI d’Ivon Balès
Uechanta cinq danças chantadas acompanhadas au Violon o au Clapeton
1) BORRÉIA
· Çai son venguts los dròlles d’a Neuviala
Çai son venguts los dròlles d'a Neuviala
Çai an menat lo vaslet d'a Fauria
Çai l'an menat aquilh fier crasne masle
Lo mielh parat de tot lo borg d'Orlhac
Se pren, s'en vai, s'en vai a Chamboliva
Fiera au Lonsac querre una blauda
La faguet far a la novela mòda
En far lo torn bordada de velors
'Gacha me bian o ma mia Marieta
'Gacha me bian se ma blauda vai bian
Te vai pas bian segur mon paubre Piare
Se me cresias la tornarias chamnhar
Se pren, s'en vai, se'n entorna a la fiera
Fiera au Lonsac chamnhar sa blauda
Li fai botar d'aquelhs botons d'escalha
Gentes ribans per las filhas d'a Sarran
En tot arcar lo randal de La Chiesa
La fai estissar la pòrta petassar
Petassa-la ò ma mia Marieta
Petassa-la quò te serà paiat
Ieu n'ai cinq sòus au fons de ma borseta
Mai beleu mai ieu te los donarai
Se quò es pas pron ò ma mia Marieta
Sei brave enfant nautres nos 'dobarem
· Puei de chantar
Puei de chantar m’es pres talent
Farai un vers, donc sei dolent
Mai non serai obediens
En Peitau ni en Lemosin
Quaura me’n irai en eisilh
En granda paur, en grand perilh
En guerra laissarai mon filh
E faran li mal sos vesins
Lo despartir m’es aitant greu
Del senhoratge de Peiteu
En garda laiss’Folcon d’Angeu
Tota la terr’e son cosin
Si Folcon d’Angeu no’l socor
E’l rei de qui ieu ten’m’onor
Faran li mau tots los plusors
Felon gascons e angevins
Si ben non es sabi ni pros
Quant ieu serai partit de vos
Viatz l’auran tornat en jos
Car lo veiran jov’e mesquin
Per mercès prej’mon companhon
S’anc li fit tòrt, qu’el m’o perdon’
E ieu prej’en Jesus del Tron
En roman e en son latin
De proesa e de joi fui
Mas aura partem ambedui
E ieu irai m’en a celui
Ont tots pechadors troban fin
Molt ai estat coindes e gai
Mas Nostre Senher no’l vòl mai
Aur’non pòsc pus sufrir lo fai
Tant sei aprochat de la fin
Tot ai guerpit quant amar suelh
Cavalaria e orguelh
E pòsc Diu platz, tot zo acuelh
E prej’li que’m reteng’amb si
Tot mos amics prej’a la mòrt
Que vengan tots e m’onren fòrt
Qu’ieu ai agut joi e despòrt
Luenh e pres e en mon aisin
Aici guerpisc joi e despòrt
E var e gris, e sembelin
· Avau dins lo Lemosin
Avau dins lo Lemoisn petiòta
Avau dins lo Lemosin
Se n’i a de gentas dròlas òc ben òc ben
Se n’i a de gentas dròllas
Aici tanben
Galant tant fièras que son
La dròllas de ton país
Los nòstres fringaires en Lemosin
Sabon melhor contar floreta ben
· Non pòsc sofrir qu’a la dolor
Non pòsc sofrir qu’a la dolor
De las dents, la lenga non vir’
E’l còr a la novella flor
Lanquand vei los ramels florir
E’l chants son pel boscatge
Dels aucelets enamorats
Et si tot m’estauc apensats
Ni pres per malauratges
Quand vei champs e vergiers e prats
Mi renovella mos solatz
Qu’ieu non m’esfòrç d’autre labour
Mas de chantar e d’esjauvir
Qu’una nuech somnava en pascor
Tal som qui me fetz esbaudir
D’un esparvier ramatge
Que s’era sus mon ponh pausat
E si’m semblava adomenjat
Anc non vi tant salvatge
Mas puie fon manier e privat
E de bon gèts apreisonat
El som contei a mon senhor
Qu’a son amic lo deù òm dir’
E narret lo’m tot en amor
E ditz que ja no’m pòt falhir
Que d’outra mon paratge
Non m’aia tal amig’en patz
Quand pro mi serai trabalhat
Qu’anc òm de mon linhatge
Ni d’outa ma valor assat
Non amet tal ni’n fut amat
Ara n’ai vergonha e paur
E’m n’esvelh, e’n planh’e sospir
E lo som tenh ma grand’ falor
E non cuj' ja puesc’avenir
Però del fat coratge
Non pòt partir un rich pensas
Orguelhos e desmesurat
Qu’après nòstre passatge
Sai que lo som sera vertat
Aissi drech com’me fon narrat
E puei ausiretz chantador
E chançons anar e venir
Qu’ara, quand ren non sai m’ausor
Mi vuelh un pauc pus enardir
D’enviar mon messatge
Que parle de nòstras amistats
Que çai n’es faidit la meitat
Mas de’lei non ai gatge
Però ja non er’achabat
Nul far, s’ans non es commençat
Qu’ieu ai vist commençada tor
D’una sola peira bastir
A chada pauc pujar auçor
Tant tro que la pòt òm garnir
Per qu’ieu prenc vassalatge
D’aitan e si m’o conselhatz
Que’l vers puei er ben assonat
Farai metre’l viatge
Si tròb’qui lai lo’m guid viatz
Amb que’s desport e’s don solat
E ieu m’ais ves emperador
Ni ves rei vauc si’l vol grazir
Tot aissi com’a son trachor
Que no’l sap ni no’l pòt gandir
Mi manc tener ostage
Lai en uns dels estranhs renhats
Qu’aissi serai justiciat
E mes en grand damnatge
Si’l seu gent còrs grail e dolgat
M’es estranh ni m’estai irat
E vos entendetz e veiratz
Que sabetz mon lengatge
Quora que fasei mots serrats
S’ara los ai ben esclairats
E sei m’en prim esforçat
Qu’entendan quala chançon ieu fai
· Fai anar pitiòta
Fai anar pitiòta
Fai anar ton violon
Ton violon ta violoneta
Ton violon que vai plan
· S’i a mas los faures qu’aman lo vin
S'ia mas los faures qu'amon lo vin petiòta
S'i a mas los faures qu'amon lo vin
Ieu sei pas faure, Ieu sei pas faure,
Ieu sei pas faure, mas l'ame bin
· Onte es passat l’ivern d’antan
Onte es passat l’ivern d’antan
Que nos menava la civada
La civada e lo chanabau lo chanabau
Un pauc de vin qu’era tant bon
Dija garçon qu’amariá mielh
Una botelha o una filha
Una boteha a mon costat a mon costat
Quand auriá set
Ieu la beuriá
Una filha donna de penas
De las penas la nuech lo jorn
De las penas la nuech lo jorn la nuech lo jorn
Jamai lo còr n’a de sejorn
· Cosin Joanton
Cosin Joanton presta me ta charreta
Tos quatre buòus per anar querre un uòu
Quand lai fuguet n'i aguet una charrada
Quand fuguet cuech n'i aguet un plen culhier
N’ai mas cinq sòus ma mia n’a que quatre
Coma farem quand nos maridarem
Ne’n chaptarem un topin una escudela
Un culheron e minjarem tots dos
Dijas Joanton coma te fai ta femna
Ieu te dirai coma me fai la mia
Me fai banard tres còps dins la setmana
E lo diumenc me fai enquera mai
· Quand los cornards d’a Tula
Quand los cornards d'a Tula seran tots assemblats
Prendràn de la Barriera d'aiciá lo País Bas
Fai lo cornard , ma filha ton paire l'era ben
'Chabatz, 'chabatz ma maire quò fai beu temps que l'es.
· Per grazir la bona estrena (son : Passant sus la planqueta)
Per grazir la bon’estrena
D’amor qu’m ten en chapdel
E per aleujar ma pena
Vuelh far alb’amb son novel
La nuech vai clar’e serena
E aug lo chant d’un ausel
En que mon mal se refrena
Donc quer’ lo jorn e apel’
Dieu qual esnuech
Me fai la nuech
Per qu’ieu desir’l’alba
Qu’ieu vos jur’pels Evangelis
Qu’anc Andrieu de Paris
Floris, Tristan ni Amelis
Non foron d’amor tant fis
Dempuei mon Còr dei N’Elis
Un Pater Noster non dis
Ans qu’ieu disses’ “ in coelis
Fos amb ‘lei mon esperis
En mar, en plana ni en ròcha
Non pòsc ad’amor gandir
Mas non creirai gent badòcha
Que’m fasson de ‘lei partir
Qu’aici’m puenh al còr e’m tòcha
E’m tòlc manjar e dormir
Que s’ieu era en Antiòcha
Ieu voldri’amb ‘lei morir
Amor, ieu saupriá genh tendre
O penre ors o laupart
O per far fòrt chastel rendre
Mas vers vos non trob’nul art
Ni no’m plai amb vos contendre
Qu’aici ‘quo n’ai major part
Sei plus volpilh al defendre
E n’ai mil tant de regard
· Ma maire aviá mas ‘na lenga
Ma maire aviá mas ‘na lenga
Que damenava quand fasiá vent
L’escòla a còps de baston
Emb la tenalha li desraijet tot
Mon paire aviá mas ‘na lenga
Que damenava quand fasiá vent
L’escòla a còps de baston
Emb la tenalha li desraijet tot
· E para lo lop pitiòta
E para lo lop pitiòta
Para lo lop
Para lo lop que t’empòrta que t’empòrta
Para lo lop que t’empòrta l’anhelon
Quò es pas lo lop pitiòta
Quò es pas lo lop
Quò es queu tesson que te barra que te barra
Quò es queu tesson que te barra lo clapeton
Quò es pas lo lop pitiòta
Quò es pas lo lop
Quò es la lei Tobon que te barra que te barra
Quò es la lei Tobon que te barra lo clapeton
Quò es pas lo lop pitiòta
Quò pas lo lop
Quò es l’aticle 2 que te barra que te barra
Quò es l’article 2 que te barra lo clapeton
Quò es pas lo lop pitiòta
Quò pas lo lop
Quò es lo Jacon que te barra que te barra
Quò es lo Jacon que te barra lo clapeton
· O calha genta calha
Ò calha, genta calha
Ont as ton niu ?
Aval dins la pradela
Lo long dau riu
Ò calha, genta calha
De qu'es bastit ?
De finas ròsas blanchas
De romanin
Ò calha, genta calha
Que i a dedins
Daus uòus coma los autres
Mas pus pitits
Ò calha, genta calha
Coma son-t-ilhs ?
Blancs coma nivolada
Blus coma lin
Ò calha, genta calha
Son aborius ?
N'i a tres pitiòts plan gentes
Mai un cacha-niu
Ò calha, genta calha
Coma fon-t-ilhs ?
Los tres que me becòtan
L'autre fai piu-piu
Ò calha, genta calha
Quau te nuris ?
Tres bravas domaiselas
De mon país
L'una me pòrta l'aiga
L'autra lo vin
L'autra una chançoneta
Per m'endurmir
· Los Auvernhats an ben la barba dura
Los Auvernhats an ben la barba dura
Los Lemosins la lor farián ben
La lor farián sens sabon e sens aiga
Sens lo platon e sens lo rasador
· Rei gloriós
Rei glorios, verai lum e clàrdat
Dieu poderos, senhor, si a vos platz
Al meu companh, siatz fidel’adjuda
Qu’ieu non lo vitz, puie la nuech fon venguda
E adès sera l’alba
Bel companhon, si dormetz o veilhatz
Non dormetz pus, suau vos ressidatz
Qu’en Orient vei l’estela creguda
Qu’amena’l jorn,qu’ieu l’ai ben coneguda
E adès sera l’alba
Bel companhon, eissetz al fenestral
E regardatz las ensenhas del cial
Coneissaretz si us sei fidel messatge
Si non zo faitz, vòstres n’aur’lo damnatge
E adès sera l’alba
Bel companhon, puei me parti de vos
Ieu no’m durmi, ni’m mòc d’a janolhos
Ans prejei Diu lo Filh, Senta Maria
Que vos rendetz per leial companhia
E adès sera l’alba
Bel companhon, la fòras al peiron
Me prejavatz qu’ieu non fos dormilhos
En ans velhès' tota nuech trò al dia
Aura non vos platz mos chants ni ma paria compagnie
E adès sera l’alba
Bel doç companh, tant sei en rich’ sejorn
Qu’ieu non voldria mai fos alba ni jorn
Car la gençor que anc nasquès de maire
Tenc e abras per qu’ieu non prese gaire
Lo fòl gelòs ni l’alba
· Quand la pastora se’n vai aus champs
Quand la pastora se’n vai aus champs
Garda sa moltonada tidera la la la la la la lai
Garda sa moltonada
Ela rescontra un monsuret
Ieu ne’n sei maridada
Amb un bargier d’aquel endrech
Longtemps m’a cortejada
Ò ! laissatz me vos regardar
Setz una genta dròlla
Estachatz vòstre destrier
Au pè d’aqueste aubre
Estendetz vòstre mantolet
Sus la frescha rosada
E la perdic quand la teniá
Ela se’n es anada
2) VALSAS
· Tantòst tantòst vendrà la prima
Tantòst tantòst vendrà la prima
E mai lo polit mes de mai
Lo rossinhòu ven d’arribar
Dins lo boscatge
E de tant leu que l’ai auvit
M’a rejauvit m’a rejauvit
Lo mes de mai florit e grana
Chada boton aurà a flor
Ont es passat dins lo país
Lo dòlç langatge
La lenga d’aur dei trobadors
Lo lemosin en Lemosin
Ò ! rossinhòu pren ta volada
Vers lo chastel de Ventadorn
Ò ! chanta chanta genta lauveta
Vers lo solelh
La lenga d’amor dei trobadors
Lo lemosin en Lemosin
Ò ! ten te fier pòple de l’aubre
Tòrna trobar ta dinhitat
Tòrna parlar per resistar
Lo dòlç langatge
La lenga d’aur dei trobadors
Qu’es l’occitan en Lemoisn
· Un cavalier aicí jasiá (son : Tot en me permenar)
Un cavalier ci jasia